Het Fopglas: Marc Barreda in de glasblazerij (21 en 22 november)

Praktische archeologie

Er zijn heel veel verschillende soorten fop-glazen, maar wat alle de fop-glazen met elkaar gemeen hebben is dat ze op een of andere manier de drinker verrassen.

Het hoe, waarom en wanneer van deze fop-glazen is vaak nog een mysterie, vandaar dat we hier onderzoek naar doen. Dit doen we in samenwerking met het Nationaal Glasmuseum en jou! Kom kijken in de Glasblazerij waar we onderzoeken hoe de glazen werden gemaakt en als ze eenmaal klaar zijn hoe je eruit kan drinken Op deze manier hopen we het gebruik en de context hiervan in vroeger tijden beter te leren begrijpen. Dit zou weleens heel anders kunnen zijn dan we van tevoren kunnen bedenken.

Marc Barreda (Glasblazer) & Kitty Laméris (Glas Expert)

Op 21 en 22 November 2020 wordt gewerkt aan Tromp l’oeil- Paarse Kelk, Laars-kleurloos, Glazen in de vorm van een dier en penis, Kuttrolf

Dit weekend wordt een fopglas gemaakt dat ook door geheelonthouders gebruikt kan worden. Het is misschien wel de simpelste truc: een leeg glas dat vol lijkt. Er zijn twee types: glazen met kelken die op het bovenste randje na de kleur van wijn hebben en dubbelwandige glazen die gevuld kunnen worden met wijn tussen de twee lagen, afgesloten met een kurk. In beide gevallen denk je wijn te gaan drinken, maar kom je bedrogen uit. Het eerste glas is leeg, bij het tweede kan je niet bij de wijn.

Het bekendste fopglas vandaag de dag zijn glazen in de vorm van een laars. Vooral in Duitsland worden ze nog gebruikt om mensen mee te foppen. Als je op de verkeerde manier drinkt komt de wijn helemaal over je heen. Kan je nagaan hoe erg dat was in het begin van de zeventiende eeuw als je net nieuw gesteven spierwitte kanten molensteenkraag opeens onder de wijn zat…..

De glazen in de vorm van dieren zijn nog een mysterie voor ons. De grote variëteit aan dieren zijn lastig om te maken. Als ze eenmaal zijn gemaakt kunnen we pas, door ze te gebruiken, zien of ze alleen maar door hun grappige vorm bij de fop-glazen horen, of of ze ook een onverwachte verrassing voor ons in petto hebben.

Het tegenovergestelde hiervan zijn misschien wel de opvallende glazen in de vorm van dieren, mensen, voorwerpen en zelfs geslachtsdelen. Zijn ze alleen interessant vanwege hun vorm, of hebben ze ook nog een verrassing voor ons in petto bij het gebruik? Hoe moeilijk ze ook zijn om te maken, Marc Barreda gaat uitzoeken hoe het moet zodat we ze daarna kunnen uitproberen.

De naam voor de Kuttrolf is een onomatopee. Het is een glas dat zijn naam dankt aan het geluid wat ontstaat wanneer het wordt leeg geschonken. Hortend en stotend, klokkend en gorgelend komt de drank eruit. Maar daarvoor moet je het wel op zijn kop houden. De drie- (of zelfs vier- of vijf-) buizige hals werkt anders als het ware als een stop. Heel handig om aan je riem te hangen op reis. Dit zien we veel op prenten uit de zestiende en zeventiende eeuw.
Voor de glasblazer is het een huzarenstukje om zo’n glas te maken. De verschillende buizen ontstaan niet alleen door blazen maar ook door middel van zuigen.